Category: Liġi l-Antika

Peress li Adam kiser dan l-ewwel patt li nsibu fl-istorja tal-Bibbja, il-bnedmin bdew imutu. Id-dixxendenti tagħhom (aħna lkoll) nirtu l-konsegwenza ta’ dan id-dnub – il-mewt. “𝐺ħ𝑎𝑙ℎ𝑒𝑘𝑘, 𝑏ħ𝑎𝑙𝑚𝑎 𝑘𝑖𝑒𝑛 𝑝𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧𝑧 𝑡𝑎’ 𝑏𝑛𝑖𝑒𝑑𝑒𝑚 𝑤𝑖𝑒ħ𝑒𝑑 𝑙𝑖 𝑓𝑖𝑑-𝑑𝑖𝑛𝑗𝑎 𝑑𝑎ħ𝑎𝑙 𝑖𝑑-𝑑𝑛𝑢𝑏,𝑢 𝑝𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧𝑧 𝑡𝑎𝑑-𝑑𝑛𝑢𝑏 𝑖𝑙-𝑚𝑒𝑤𝑡,𝑢 ℎ𝑒𝑘𝑘 𝑖𝑙-𝑚𝑒𝑤𝑡 𝑙𝑎ħ𝑞𝑒𝑡 𝑖𝑙-𝑏𝑛𝑒𝑑𝑚𝑖𝑛 𝑘𝑜𝑙𝑙ℎ𝑎,𝑔ħ𝑎𝑥 𝑘𝑜𝑙𝑙ℎ𝑎 𝑑𝑖𝑛𝑏𝑢”Rumani 5:12

Il-patt li Alla għamel ma’ Noe’ kien bla kundizzjoni. Alla jwiegħed li ma jerġax 𝐣𝐠ħ𝐞𝐫𝐫𝐞𝐪 id-dinja, irrelevanti minn dak li jagħmlu Noe’ jew uliedu. Pero’, f’Jum il-Mulej (jew it-tieni miġja ta’ Ġesu’), nafu li d-dinja se tinqered bin-𝗻𝗮𝗿:“𝐽𝑎𝑠𝑎𝑙, 𝑡𝑎𝑏𝑖𝑙ħ𝑎𝑞𝑞, 𝐽𝑢𝑚 𝑖𝑙-𝑀𝑢𝑙𝑒𝑗 𝑏ħ𝑎𝑙 ħ𝑎𝑙𝑙𝑖𝑒𝑙; 𝑗𝑖𝑛𝑡𝑒𝑚𝑚𝑢 𝑚𝑏𝑎𝑔ħ𝑎𝑑 𝑖𝑠-𝑠𝑚𝑒𝑤𝑤𝑖𝑒𝑡 𝑏𝑖 ħ𝑠𝑒𝑗𝑗𝑒𝑠 𝑘𝑏𝑎𝑟, 𝑗𝑖𝑛ħ𝑎𝑙𝑙𝑢 𝑏𝑖𝑛-𝑛𝑎𝑟 𝑙-𝑒𝑙𝑒𝑚𝑒𝑛𝑡𝑖 𝑡𝑎𝑑-𝑑𝑖𝑛𝑗𝑎, 𝑢 𝑙-𝑎𝑟𝑡…

X’kienu l-wegħdiet li għamel Alla ma’ Abraham? “𝑗𝑖𝑒𝑛 𝑛𝑎𝑔ħ𝑚𝑙𝑒𝑘 𝒈̇𝒆𝒏𝒔 𝒌𝒃𝒊𝒓, 𝑖𝑛𝑏𝑖𝑒𝑟𝑘𝑒𝑘 𝑢 𝑛𝑘𝑎𝑏𝑏𝑎𝑟𝑙𝑒𝑘 𝑖𝑠𝑚𝑒𝑘, 𝑢 𝑖𝑛𝑡 𝑡𝑘𝑢𝑛 𝑏𝑎𝑟𝑘𝑎. 𝐽𝑖𝑒𝑛 𝑖𝑛𝑏𝑖𝑒𝑟𝑒𝑘 𝑙𝑖𝑙 𝑚𝑖𝑛 𝑖𝑏𝑖𝑒𝑟𝑘𝑒𝑘, 𝑢 𝑛𝑖𝑠ħ𝑒𝑡 𝑙𝑖𝑙 𝑚𝑖𝑛 𝑗𝑖𝑠ħ𝑡𝑒𝑘. 𝑈 𝒋𝒊𝒕𝒃𝒊𝒆𝒓𝒌𝒖 𝒃𝒊𝒌 𝒊𝒕-𝒕𝒓𝒊𝒃𝒖𝒋𝒊𝒆𝒕 𝒌𝒐𝒍𝒍𝒉𝒂 𝒕𝒂𝒍-𝒂𝒓𝒕.” Ġen 12:2-4  – Hekk seħħ, tbierku t-tribujiet kollha tal-art permezz ta’ Ġesu’ li ġie mill-linja ta’ Abraham  – Il-Mulej wegħdu…

Lista sħieħa tas-613 kmand tal-liġi Mosajka tinstab hawnhekk:https://www.jewfaq.org/613_commandments L-10 kmandamenti huma parti minn dawn is-613 liġi. Il-Liġi ta’ Mosè spiss tinqasam fi tliet kategoriji: Il-Patt Mosajk huwa kondizzjonali: Jekk Iżrael ikun ubbidjenti, Alla jbierku; imma jekk ma jobdux, allura Alla jikkastigahom. (Aqra Dewteronomju 28) Alla ta l-Liġi biex jiddefinixxi d-dnub. Ħadd ma seta’ jobdi perfettament…

L-istorja ta’ Fineħas (Phinehas): Fil-ktieb tan-Numri, Kapitlu 25, naqraw li l-Iżrajeliti rribellaw kontra Alla u għalhekk ħareġ flaġell (plague) qalb l-Iżrajeliti: “𝐼𝑧̇𝑟𝑎𝑒𝑙 𝑘𝑖𝑒𝑛 𝑞𝑖𝑒𝑔ħ𝑒𝑑 𝑓’𝑆𝑖𝑡𝑡𝑖𝑚, 𝑢 𝑙-𝑝𝑜𝑝𝑙𝑢 𝑡𝑘𝑎𝑠𝑏𝑎𝑟 𝑢 𝑤𝑎𝑞𝑎’ 𝑓𝑖𝑧̇-𝑧̇𝑖𝑛𝑎 𝑚𝑎𝑙-𝑏𝑛𝑖𝑒𝑡 𝑡𝑎’ 𝑀𝑜𝑤𝑎𝑏. 𝐾𝑖𝑒𝑛𝑢 𝑗𝑖𝑠𝑡𝑖𝑑𝑛𝑢ℎ𝑜𝑚 𝑏𝑖𝑒𝑥 𝑗𝑜𝑓𝑓𝑟𝑢 𝑠-𝑠𝑎𝑔𝑟𝑖𝑓𝑖𝑐̇𝑐̇𝑗𝑖 𝑙𝑖𝑙𝑙-𝑎𝑙𝑙𝑎𝑡 𝑡𝑎𝑔ħℎ𝑜𝑚, 𝑢 𝑙-𝑝𝑜𝑝𝑙𝑢 𝑘𝑖𝑒𝑛 𝑗𝑖𝑒𝑘𝑜𝑙, 𝑢 𝑗𝑎𝑑𝑢𝑟𝑎ℎ𝑜𝑚. 𝐿-𝐼𝑧̇𝑟𝑎𝑒𝑙𝑖𝑛 𝑖𝑛𝑡𝑟𝑎𝑏𝑡𝑢 𝑚𝑎’ 𝐵𝑎𝑔ħ𝑎𝑙 𝑡𝑎’ 𝑃𝑒𝑔ħ𝑜𝑟, 𝑢 𝑙-𝑘𝑜𝑟𝑙𝑎…

Il-patt Davidiku naqraw dwaru fit-2 Samwel Kapitlu 7. Permezz tal-profeta Natan Alla jwiegħed lil David li: – se jagħmlu isem kbir (David għadu jissemma’ sal-ġurnata tal-llum) – jafferma l-art għall-Lhud – dixxendent tiegħu (Ġesu’) kien se jsaltan għal dejjem Dan kien patt bla kundizzjonijiet. Alla ma stenna xejn lura mingħand David jew familtu. Għalhekk, għalkemm…

Il-patt il-ġdid huwa l-wegħda li lil dawk li jemmnu u jobdu jinħafrulhom dnubiethom u jiżdiedu mal-familja t’Alla, mal-Knisja, mal-ġisem ta’ Kristu, u hekk tingħata l-grazzja tal-ħajja ta’ dejjem. Kien permezz tad-demm li xerred Ġesu’ li aħna qegħdin taħt il-Patt il-Ġdid. “Liġijiet miktuba f’qalbna” tissinifka trasformazzjoni permezz tal-Patt il-Ġdid, fejn il-liġi ta’ Alla mhix biss regola…

Meta Ġesù miet fuq is-salib, Huwa temm il-liġi tat-Testment il-Qadim. – Romans 10:4 “Għax Kristu hu 𝐭𝐦𝐢𝐞𝐦 il-liġi għall-ġudizzju ta’ kull min jemmen.” – Galatians 3:23–25 “Qabel ma ġiet il-fidi, aħna konna miżmumin priġunieri taħt il-ħarsien tal-Liġi, sa ma tiġi l-fidi li kellha tkun irrivelata. Il-𝐋𝐢𝐠̇𝐢, 𝐦𝐞𝐥𝐚, 𝐤𝐢𝐞𝐧𝐞𝐭 𝐭𝐦𝐞𝐱𝐱𝐢𝐧𝐚 qisna tfal lejn Kristu, biex inkunu…

Waqt li l-Lhud tat-Testment il-Qadim kienu mistennija jgħixu f’mod ġust taħt il-patt tagħhom, is-salvazzjoni tagħhom kienet tiddependi fuq il-fidi fil-Messija li kien ġej, l-istess kif is-salvazzjoni tagħna llum bħala Kristjani tiddependi fuq il-fidi tagħna f’Ġesú Kristu. Ma kinux salvi bl-opri tal-liġi. Il-liġi kienet mogħtija biex turi d-dnub u tirrivela l-qdusija ta’ Alla, imma din qatt…

F’Galatin Kapitlu 4, Pawlu juża l-istorja ta’ Sara u Ħagar biex jxebbah lil dawn iż-żewġ nisa’ mal-Patt il-Ġdid u dak Qadim. Skond Pawlu, ma jkunx għaqli li wieħed jimxi fuq il-liġi ta’ Mose’ (il-Patt il-Qadim) sabiex ikun ġġustifikat. Jgħid li min jagħżel il-liġi ta’ Mose’ jkun qed jagħżel l-iskjavitur u mhux il-ħelsien….“𝐻𝑒𝑚𝑚 𝑚𝑖𝑘𝑡𝑢𝑏 𝑙𝑖 𝐴𝑏𝑟𝑎ℎ𝑎𝑚…